حسین آقا پرسید چرا نیروانا؟خیلی های دیگر پرسیدند چرا نیروانا؟خیلی جاها گشتم ولی متاسفانه تقریبا همه دوستان معنی نیروانا را نمیدانند یا اشتباه میکنند،بعضی فکر میکنند این کلمه توسط کرت کوبین وارد ادبیات شده !!!بعضی هم آن را به بودا نسبت میدهند ،یا خیلی چیزهای دیگر.من وظیفه خود میدانم معنی این کلمه را بیان کنم به امید آنکه در نیروانا باهم شریک باشیم:

نیروانا یک کلمه پارسی است.در فرهنگ لغت آکسفورد معانی این کلمه "بهشت،سپهرار،عرش هفت اسمان ،سپهر،گردون ،فلک ،عرش ،قدرت پروردگار،هفت طبقه اسمان ،(بصورت جمع )اسمان ،خدا،عالم روحانى،وجد،خلسه ،حظ ياخوشى زياد،صلح وصفا،سلامتى ،اشتى ،صلح ،ارامش،بى سر وصدايى ، صافى ،صفا،وقار و روشن فکرى"آمده است، در اساطیر یونانی هم به معنی بهشت آمده.از سایر معانی این کلمه در سایر لغت نامه ها و ادیان میتوان" زندگی پس از مرگ(در بهشت)"را نیز بدست آورد.در مکتب یهود نیز هم معنی کلمه Zion به معنی "صهيون ،کوه مقدس اورشليم ،قوم اسرائيل ،بهشت" است.این معنی لغوی این کلمه بود و حال فلسفه این کلمه.

با نگاه به معانی بالا میتوان فهمید که نیروانا دارای معنی مطلقی نیست .ولی باید توجه کرد که این کلمه اسم نیست و یک صفت است،یعنی بهشت نیروانا به معنای زمین ،خاک یا موقعیت مکانی بهشت نیست ،همینطور سایر معانی این کلمه نیز همین خصوصیت را دارند.معنی اصلی این کلمه نشان دهنده خصوصیت یا صفت مشترکی در بین تمام معانی ذکر شده میباشد برای بیان معنی اصلی این کلمه باید به مطلبی اشاره کنم:

در تمام ادیان و مکتبهای دینی(چه آسمانی چه زمینی)یک اصل مشترک وجود دارد و آن وجود یک منجی است.مسیح برای ناصریان،خضر برای یهودیان،برهمن برای برهماییان ،بودا برای بوداییان یا حتی کوروش (پادشاه هخامنشی ایران ) برای گروهی از یهودیان ،و همین طور برای سایرین نیز شخصی منجی وجود دارد،تا شیعیان که اعتقاد به منجی نهایی امام زمان (ع) دارند . در شکل،اندیشه، نوع و خصوصیات این منجی وشکل ناپدید شدن وشرایط ظهور آنان نیز تفاوت های وجود دارد وحتی در نوع اعمال آنان پس از ظهور نیز به اختلافات زیادی برمی خوریم، ولی نقطه ی مشترک تمامی این شخصیتها هدف ونتیجه ی نهایی ظهور آنان می باشد واین نقطه مشترک از بین بردن ظلم و برقراری صلح می باشد ایرانیان باستان نیز از این قاعده مستثنی نیستند .آنها نیز دارای شخصیتی منجی به نام زامیاد بودند (هستند)بر اساس اعتقاد آنان (مشترک با تمام اعتقادات دیگر ) زامیاد نیز بعد از ظهور ظلم را از بین میبرد وصلح را جانشین آن میگرداند البته این صلح با چیزی که ما از آن در نظر داریم بسیار متفاوت است .این صلح تنهابا جنگ و کشتن ظالمان بدست نمی آید بلکه مبارزه ای بزرگ (قابل مقایسه با جهاد اکبر) است.این صلح باعث آشتی همگان میشود حتی شیر و آهو نیز به صلح میرسند و از آن بزرگتر ،حتی کسی با وجدان خود نیز درگیر نمیشود.هیچ ذره ای از عالم به ذره دیگر صدمه نمیزند.این صلح دایمی و نامیرا است .که ایرانیان باستان نام نیروانا را برای آن برگزیدند.بهترین معنی برای این کلمه "صلح مطلق" است که برای باز گو کردن شرایط آن نیاز به کتابی عظیم است.پس میبینیم تمامی معانی بالا هم درست هستند هم اشتباه چون نیروانا یک حالت و صفت است .نیروانا یک مفهوم عام است و هر فرهنگی بر اساس کلماتش نامی بر آن میگذارد ،مثلا میتوان در ادبیات عرب "مدینه فاضله "را با آن هم معنی دانست.بعضی میگویند تا به حال فقط بودا به نیروانا رسید.من هر چند با این گفته مخالفم ولی بحثی هم ندارم.فقط به این گفته از حضرت حافظ قناعت میکنم:

آدمی در عالم خاکی نمی آید به دست                             عالمی دیگر بباید ساخت و ز نو عالمی

گرچه میتوان برای رسیدن به آن تلاش کرد و قطره ای از آن دریا چشید ولی توانایی های این عالم در حد رسیدن به نیروانا نیست.

نظر شما در مورد صلح مطلق (نیروانا) چیست؟